Nisi Masa – Videa
"İnsan Hakları ve Görsel Kültür Buluşması" kapsamında...
"artık görüntü" atelye çalışması
12-13 KASIM 2005 / Ankara

20. yüzyılın başından itibaren kayıt ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelerle beraber modern toplumlarda görsellik, kültür üzerinde ciddi bir egemenlik kurmuştur. Bugün elimizde tüm bir yüzyıl boyunca kaydedilmiş ve zaman içerisinde farklı nedenlerle bellek dışına itilmiş görüntülerden oluşan bir imaj çöplüğü oluşmuştur. Bu minvalde görsel malzemelerin incelenmesinin modern zamanların algılanması için öneminin yanında farklı coğrafyalarda yaşayan toplulukların bu görsellik içerisinde artık bıraktığı ve bellek dışına ittiği görüntüler de modern zamanlar içerisinde yaşayan farklı toplumlar arasındaki algı farklılıklarının araştırılması için önemli bir araçtır.

"Artık Görüntü" atelye çalışması iki ayrı düşünce üzerinde temellenmektedir. Birincisi modernizm içerisinde "imajlar"ile yeniden kurgulanan gerçekliğin artık bırakılmış görüntüler üzerinden tartışılması ve aynı rejim içerisindeki algı farklılıklarının incelenmesi üzerinden bir "yeniden yazma" denemesi, bir başka deyişle "kültürel" boyut. İkincisi, bu görüntülerin "artık" bırakılması süreçlerinin incelenmesi ve karşılaştırılması üzerinden "siyasi ve iktisadi" boyut. Her iki durum da bir karşılaştırma, farklılık ortaya koyma, anlama ve anlatma niyetlerini içinde barındırıyor.

Bu anlamda Avrupa’dan çeşitli katılımcıların da dahil olacağı "Artık Görüntü" atelye çalışması süresince katılımcılardan üç ayrı çeşit artık görüntü beklentimiz olacaktır. Birincisi direk iktidar baskısı altında artık bırakılmış görüntüler. İkincisi bir iktidar baskısı olasılığına karşı bireysel olarak artık bırakılmış görüntüler, üçüncüsü ise direk bir iktidar baskısı hissedilmeden bireysel olarak artık bırakılmış görüntüler. Bu görüntüler kurguda atılmış, kesilmiş, kırpılmış film parçaları, video, tanıtım görüntüleri olabilir. Farklı ülkelerden gelecek katılımcılar görüntüleri ile beraber görüntülerin çekiliş amacını yerini zamanını ve görüntünün nasıl bir süreçten geçtiğini diğer katılımcılarla paylaşacaklardır. Ve bu görüntüler atelye çalışması esnasında tartışılacak, kurgulanacak ve farklı coğrafyalardan gelen "artık görüntü"ler üzerinden bir metin oluşturulacaktır.

1.

Modern üretim koşullarının hakim olduğu toplumların tüm yaşamı devasa bir gösteri birikimi olarak görünür. Dolaysızca yaşanmış olan her şey yerini bir temsile bırakarak uzaklaşmıştır.[...] Gösteri bir imajlar toplamı değil, kişiler arasında var olan ve imajların dolayımından geçen bir toplumsal ilişkidir.[...]Yaşamın her bir görünümünden kopmuş olan imajlar, bu yaşamın birliğini yeniden kurmanın artık mümkün olmadığı ortak bir akışta kaynaşırlar. Kısmi olarak göz önünde bulundurulan gerçeklik, ayrı bir sahte-dünya olarak, salt seyrin nesnesi olarak, kendi genel birliğinde sergilenir.
Guy Debord; "Gösteri Toplumu"

Kültürel temel için iki farklı yoldan ilerleyebiliriz. Birincisi "imaj" toplumlarında ve "imaj" üzerinden tanımlanan yapay gerçeklikler içerisinde artık bırakılmış görüntüler üzerinden bir yeniden-gerçeklik yaratma girişimi olarak düşünülebilir. Bu gerçeklik yaratımı toplulukların kendi toplumsal ilişkilerini yansıtacak bir araç görevi üstlenirler. İkinci yaklaşım ise yaratılan imaj çöplüğü içerisinde bellek dışına itilmiş görüntülerle bir yeniden-bellek yazımı olarak da düşünülebilir. Aynı şekilde, "artık" meselesine yaklaşımlardaki farklılıklar ve gerçeklik algılayışlarındaki değişimler bu imajlar üzerinden takip edilebilir.

2.

Siyasi ve iktisadi boyut, imajların artıkta bırakılmaları sürecinde beliren erk’in ve ekonomik ilişkilerin incelenmesi olarak ele alınabilir. Ele alınan hikayeler, farklı ülkelerdeki siyasi işleyişi ve iktisadi ilişkileri anlamamıza yardımcı olacak ipuçlarını içlerinde barındıracaklardır. Ayrıca bir başka noktada ise farklı ülkelerden gelen insanların bu işleyiş hakkındaki görüşlerinin farklılığı da iktidar algısının, iktidarın farklı toplumsal ilişkiler içerisinde kendini gösterme ve algılanma süreçleri hakkında bilgi verebilir. İktidar baskısı hakkında ifade özgürlüğü ve kültürel üretim içerisindeki tolerans boyutları, katılımcıların anlatacakları hikayelerde gizli olacaktır. Bu görüntülerin toplanıp kurgulanması süreci, iktidarın ve iktidar ilişkilerinin modern imaj toplumlarındaki işleyişi üzerinden bir metin yazma denemesidir. Yaratılacak bu metin artık bırakılma durumunun bir "yeniden yazımı" bir başka deyişle çok farklı iktidar ilişkilerinin içinden "iktidar algısı" nın bir yeniden yazılması denemesidir.

Bu atelye çalışması için katılımcılardan beraberlerinde toplam 6 dakikalık film, video, tanıtım filmi veya reklam görüntüsü getirmeleri beklenmektedir.

Üç çeşit görüntü talebimiz vardır:

1. Herhangi bir baskı hissedilmeden artık bırakılmış görüntüler

( A veya B şıklarından herhangi birini seçebilirsiniz)

A

Son on senelik ulusal tarihinizde unutulduğunu düşündüğünüz, veya önemli olup da kıyıda kaldığını düşündüğünüz 2 dakikalık görüntü toplayınız.

Ve anlatınız:
- Filmin hikayesi nedir? Nerede çekilmiştir? Ne zaman çekilmiştir? Kim tarafından çekilmiştir? Nasıl bir süreçten geçmiştir?
- Ne bağlamda görüntünün önemli olduğunu düşünüyorsunuz, ne bağlamda görüntünün artıkta bırakıldığını unutulduğunu düşünüyorsunuz?
- Sizce neden bugün unutuldular veya artıkta kaldılar? Bu sürecin arkasındaki nedenler neler olabilir?
- Ve eklemek istediğiniz herhangi birşey

B

Kişisel olarak kullanılmamış, kurguda dışarıda bırakılmış 2 dakikalık görüntü toplayınız

Ve anlatınız

- Filmin hikayesi nedir? Nerede çekilmiştir? Ne zaman çekilmiştir? Kim tarafından çekilmiştir? Kurguda mı atılmıştır? Hiç kullanılmamış mıdır? Kesilmiş midir?
- Neden bu imajı seçtiniz? Bir özdeşleştirme veya özdeşleştirmeme hikayeniz var mı?
- Sizce bu görüntünün kullanılmayışının veya kesilmesinin ardında yatan sebepler neler olabilir?
- Ve eklemek istediğiniz herhangi birşey

2. Birebir iktidar baskısı altında kalarak artık bırakılmış görüntüler

Birebir iktidar baskısına maruz kalarak kesilmiş/yasaklanmış/engellenmiş/zarara uğramış 2 dakikalık görüntü toplayınız

(Eğer bir filmin tamamının bir engellenme hikayesi var ise filmin tamamı getirilebilir)

Ve anlatınız:
- Filmin hikayesi nedir? Nerede çekilmiştir? Ne zaman çekilmiştir? Kim tarafından çekilmiştir?
- Görüntünün baskı süreci nedir?
- Hangi aşamada artık bırakılmıştır? Artık bırakılma durumu nasıl belirmiştir, ne şekilde baskıya uğramıştır? (Yasaklanmış mıdır? Kesilmiş midir? Zarar mı verilmiştir?)
- Bu sürecin arkasında ne gibi nedenler görüyorsunuz?
- Sizin için bu sürecin alternatifi var mıdır? Varsa nedir?
- Bu sürece karşı bir eleştiriniz var mıdır? Varsa nedir?
- Sizce bu sürecin bir sınırı olmalı mıdır? Ne kadar tolere edebilirsiniz?
- Bu sürece bir isim veriyor musunuz? Veriyor iseniz nedir?
- Ve eklemek gereği duyduğunuz herhangi birşey

3. Herhangi bir iktidar baskısı olasılığı ile kullanılmamış görüntüler

Olası bir baskı süreci düşünülerek kişi tarafından kurguya alınmamış, kesilme, manüple edilme, saklanma gereği hissedilmiş 2 dakikalık görüntü.

Ve anlatınız:
- Görüntünün dışarıda bırakılma hikayesi nedir? (kurguda mı kesilmiştir? Hiç kurguya girmemiş midir? Manüle mi edilmiştir? Yayın sırasında mı kesme ihtiyacı hissetmiştir?
- Bu durum için kişinin hissettiği veya düşündüğü nedenler nelerdir? Siz bu durumda baskıyı nerede hissediyorsunuz?
- Bu durumun alternatifi var mıdır varsa nelerdir?
- Ve eklemek gereği duyduğunuz herhangi birşey

Atelye çalışmasının ilk günü olan 12 Kasım 2005'te katılımcılar görüntüleri izleyecek ve hikayelerini diğer katılımcılarla paylaşacaklardır.
İkinci gün olan 13 Kasım 2005 tarihinde getirilen görüntüler kurgu aşamasına girecektir.
İki günün sonunda bir film-metin oluşturulmuş olacaktır.

NOT: İkinci gün, kurgu aşamasına katılım sınırlı tutulmaktadır. İlk başvuran on katılımcı kurgu aşamasına dahil olabilecektir.

NOT: "Artık Görüntü" atelye çalışması VideA ve Nisi Masa tarafından 12-17 Kasım 2005 tarihleri arasında Ankara’da düzenlenecek "İnsan Hakları ve Görsel Kültür Buluşması" kapsamında gerçekleşecektir. Buluşma hakkında detayları www.videa.org.tr adresinde bulabilirsiniz.

Başvuru ve İletişim İçin:

Web:
videa.org.tr

E-posta:
turkey@nisimasa.com
nisimasaturkey@yahoo.com

Telefon:
0 536 697 60 47 (Selda Taşkın)
0 535 454 22 92 (Esra Demirkıran)